Memorandum z Wannsee

31 stycznia 2018

Prezentacja_Memorandum_slajd_27012018_Auschwitz_117_fotPMW 73. rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau zaprezentowano publikację „Memorandum z Wannsee” dotyczącą standardów zarządzania i upamiętniania byłych niemieckich obozów koncentracyjnych i zagłady.

Reguły i zasady zarządzania oraz upamiętniania spisane w Memorandum są wynikiem spotkania eksperckiego, które odbyło się 7 kwietnia 2017 r. w Wannsee koło Berlina. Miejscem spotkania była historyczna willa, gdzie kierownictwo polityczne III Rzeszy podjęło decyzje o zagładzie europejskich Żydów. Na forum dyskutowano przede wszystkim o szczególnej roli Muzeum byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau, jako reprezentatywnego miejsca upamiętnienia dla wszystkich poobozowych miejsc pamięci tego typu poza granicami Polski. W seminarium udział wzięli przedstawiciele i eksperci najważniejszych organizacji międzynarodowych oraz zagranicznych instytucji m.in. Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO, Yad Vashem, Muzeum Holokaustu w Waszyngtonie czy Międzynarodowy Ośrodek Studiów dla Poprawy i Rozwoju Metod Konserwacji Dziedzictwa Kultury (ICCROM), a także przedstawiciele Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego.

Memorandum_spotkanie_eksperckie

Głównym przesłaniem zawartym w Memorandum jest zwrócenie uwagi na konieczność stosowania wypracowanych standardów zarządzania i upamiętniania przez obozy koncentracyjne i ośrodki zagłady poza granicami Polski, polegające na „odwzorowaniu ukształtowanych w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau praktyk – wyrażających tak ważne dla UNESCO zasady autentyzmu, zachowania integralności artefaktów i zbiorów archiwalnych oraz współpracy międzynarodowej”. Zawarte w Memorandum przesłanie jest odpowiedzią na występowanie niepokojących zjawisk celowego niszczenia artefaktów, a także rozdawania pamiątek po więźniach ich rodzinom.

Wpis byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1979 roku na wniosek strony polskiej, jeszcze w okresie komunizmu, był precedensem w historii UNESCO, gdyż utrwalał na liście zabytków nie dowód geniuszu ludzkiego, ale materialne świadectwo okrucieństwa sprawców oraz cierpienia ofiar. Wypracowane przez lata w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau standardy zarządzania oraz upamiętniania, zostały uznane za uniwersalne standardy ochrony miejsc pamięci tego typu. Przedstawiciele organizacji międzynarodowych zgodzili się, że wpis obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau na listę światowego dziedzictwa UNESCO  jest symbolem dla pozostałych byłych obozów i ośrodków zagłady położonych poza granicami Polski.

Zebrani na forum w Wannsee eksperci wezwali w Memorandum do wdrażania przez inne państwa przyjętych standardów zarządzania i upamiętniania w największych obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady poza granicami Polski.

W wydanej przez Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego oraz Muzeum Auschwitz-Birkeanu publikacji nt. przyjętych w Wannsee rekomendacji, obok pełnego tekstu memorandum w językach angielskim francuskim, polskim i niemieckim, zawarto m. in. przykłady dobrych praktyk upamiętniania stosowane m.in. w Muzeum Auschwitz-Birkeanu, Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy oraz w Sobiborze.

27012018_Auschwitz_096_fotPM

Standardy zarządzania i upamiętniania dotyczą obowiązku rozwijania „działalności edukacyjnej z poszanowaniem prawdy oraz w duchu międzynarodowego dialogu i współpracy”. Ponadto w Memorandum zwrócono uwagę na potrzebę „gromadzenia i zachowywania in situ artefaktów należących do Ofiar (tabliczki indentyfikacyjne, buty, walizki etc.) i dokumentacji archiwalnej (dokumenty, zdjęci, filmy, mapy)”. Stąd niezwykle ważne jest tworzenie pracowni konserwatorskich na terenie dawnych obozów i ośrodków zagłady. Istotnym elementem poszerzania wiedzy jest rzetelne prowadzenie badań archeologicznych (pod opieką konserwatorską oraz rabiniczną), a także innych badań mających na celu identyfikację zarówno ofiar, jak i sprawców. Ich wynikiem powinno być zamieszczanie na ekspozycjach stałych, w materiałach informacyjnych oraz na stronach internetowych czytelnej informacji o przynależności narodowościowej i państwowej Ofiar. Na forum ustalono, że na terenie dawnych niemieckich nazistowskich obozów powinny funkcjonować, na wzór Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, eksperckie ciała doradcze i opiniujące.

Na zakończenie zagraniczni eksperci wezwali do uznania przez inne państwa wymienionych praktyk miejsca pamięci Auschwitz-Birkenau za uniwersalne, co w pełni odzwierciedla symboliczną rangę tego miejsca podkreśloną poprzez wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dzięki temu skuteczniej będzie można zachować pamięć o wydarzeniach II wojny światowej, która powinna być przestrogą i lekcją dla przyszłych pokoleń.

O wadze Memorandum i upowszechniania jego zaleceń mówiła podczas sobotniej konferencji prasowej prof. Magdalena Gawin – podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego i inicjatorka powstania Memorandum. Podkreśliła, że należy „wzmacniać pamięć o okrucieństwach popełnionych przez nazistowskie Niemcy i cierpieniach ludności w obozach koncentracyjnych – poprzez wzmocnienie systemu ochrony tzw. miejsc pamięci, czyli miejsc byłych niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych”.

20180130_144615-małePobierz publikację.

CONTENT  EDITORS
prof. Magdalena Gawin, dr Piotr M. A. Cywiński
EDITING  AND  DESCRIPTION
Magdalena Marcinkowska
COVER DESIGN, TAPESETTING, PAGE LAYOUT
Ewa Krzak
© Copyright by Witold Pilecki Center for Totalitarian Studies
ISBN 978-83-948133-5-2

Ta strona wykorzystuje pliki cookie dla lepszego działania serwisu. Możesz zablokować pliki cookie w ustawieniach
przeglądarki. Więcej informacji w Polityka prywatności strony.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl