Rocznica kapitulacji powstańców

3 października 2017
20130807125832!Materiały_prasowe_Muzeum_Powstania_Warszawskiego
Fot. Materiały prasowe Muzeum Powstania Warszawskiego.

63 dni bohaterskiej, lecz skazanej na niepowodzenie walki. 73 lata temu zakończyło się Powstanie Warszawskie. Kapitulację podpisano 3 października 1944 r. w Ożarowie Mazowieckim.

Nastroje wśród wojska paniczne. Chęć wywieszenia białej flagi – meldował 26 września 1944 r. dowódca Mokotowa ppłk Józef „Karol” Rokicki. Szeregi powstańców uginały się pod zmasowanym atakiem niemieckim, niedobitki przeszły kanałami do Śródmieścia. 28 września komendant główny Armii Krajowej gen. Tadeusz „Bór” Komorowski rozpoczął rozmowy kapitulacyjne z Niemcami.

30 września poddał się Żoliborz i walczyło już tylko Śródmieście. Tego samego dnia delegaci Komendy Głównej AK udali się do Ożarowa Mazowieckiego, gdzie mieściła się kwatera gen. SS Ericha von dem Bach-Zelewskiego. 2 października rozpoczęły się rozmowy o kapitulacji. Ze strony polskiej prowadzili je upoważnieni przez gen. Tadeusza „Bora” Komorowskiego płk dypl. Kazimierz „Jarecki” Iranek-Osmecki i ppłk dypl. Zygmunt „Zyndram” Dobrowolski. Negocjacje odbywały się w Dworku Reicherów w Ożarowie Mazowieckim.

Długo za koniec Powstania Warszawskiego przyjmowało się datę 2 października, jednak porozumienie osiągnięto dopiero ok. godz. 2.00 w nocy, więc był to już 3 października. Zawarto Układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie, pod którym złożył podpis komendant główny AK Tadeusz „Bór” Komorowski. Od godz. 5.00 obowiązywało zawieszenie broni.

Niemcy zobowiązali się traktować żołnierzy Armii Krajowej jak kombatantów, dzięki czemu trafiali do obozów jenieckich. Ludność cywilną kierowano do obozu przejściowego w Pruszkowie, skąd większość wywożono na roboty przymusowe w głąb Niemiec.

Do 5 października w mieście funkcjonowały struktury władz Polskiego Państwa Podziemnego, ukazywała się prasa powstańcza, nadawano emisje radiowe i działała powstańcza poczta harcerska. Po tym dniu Warszawa opustoszała, a Niemcy zaczęli realizować swój zupełnie bezsensowny plan całkowitego zniszczenia miasta. Podpalali kamienicę za kamienicą, tak że 17 stycznia 1945 r. – kiedy do stolicy Polski weszła Armia Czerwona – 84% lewobrzeżnej Warszawy było ruiną.

Powstanie Warszawskie zgodnie z planem miało trwać 2-3 dni, jednak przeciągnęło się na ponad dwa miesiące. Mimo różnych ocen ze strony historyków i wojskowych (np. bardzo krytycznie o nim wypowiadał się gen. Władysław Anders), jest ono świadectwem niezwykłego heroizmu warszawian – zarówno żołnierzy, jak i zwykłych mieszkańców.

Bartosz Bolesławski

Ta strona wykorzystuje pliki cookie dla lepszego działania serwisu. Możesz zablokować pliki cookie w ustawieniach
przeglądarki. Więcej informacji w Polityka prywatności strony.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl