Zapisy Terroru

100-lecie bolszewickiej policji politycznej

Sierpieñ 1920, Bia³ystok Wojna polsko-bolszewicka. Cz³onkowie Polskiego Komitetu Rewolucyjnego - komunistycznego rz¹du przygotowanego w Moskwie dla wprowadzenia bolszewickiego ³adu w Polsce; na zdjêciu: Wisner, Dolecki, Glicki, Skworcow, Feliks Dzier¿yñski, Julian Marchlewski, Feliks Kon, Szipow, Buchman, Szymañski, Rudnicki. Fot. NN, zbiory Oœrodka KARTA [wojna 1920, w³adza, komunizm, bolszewicy, Polski Komitet Rewolucyjny, polityka, rz¹d]
Członkowie Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski w Białymstoku (sierpień 1920). Feliks Dzierżyński drugi od lewej w środkowym rzędzie. Fot. Wikimedia Commons.

7 grudnia 1917 r. Rada Komisarzy Ludowych Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej ustaliła na swoim posiedzeniu, że należy podjąć ekstremalne środki walki z kontrrewolucjonistami. Powstała złowroga Czeka na czele z „krwawym Feliksem”.

Zapisy Terroru

Proces załogi KL Auschwitz-Birkenau

Infamous_train_track_to_carry_prisoners_to_gas_chambers_for_execution_-_Auschwitz_II-Birkenau_(9307428048)
Rampa kolejowa, przy której dokonywano selekcji ludzi przywożonych do KL Auschwitz. Fot. Wikimedia Commons.

24 listopada 1947 roku cała Polska wstrzymała oddech i zwróciła swoją uwagę na salę Muzeum Narodowego w Krakowie, gdzie rozpoczynał się proces czterdziestu członków załogi obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Sala rozpraw była wypełniona po brzegi, a na zewnątrz budynku zamontowano głośniki, by wszyscy zainteresowani mogli śledzić przebieg rozprawy. Obecni byli również obserwatorzy zagraniczni – prasa, przedstawiciele konsulatów i ambasad z krajów leżących po obu stronach żelaznej kurtyny. Zbrodniarzy sądził Najwyższy Trybunał Narodowy, polski odpowiednik Trybunału Norymberskiego.

Zapisy Terroru

Radomska katownia gestapo [zeznanie Stanisława Glogiera]

Radom_była_siedziba_NKWD_3
Była siedziba gestapo w Radomiu przy ul. Kościuszki 6. Fot: Wikimedia Commons.

Budynek przy ul. Kościuszki 6 nie kojarzy się dobrze mieszkańcom Radomia. W czasie II wojny światowej mieściła się tam siedziba gestapo, gdzie więziono i torturowano Polaków.

Zapisy Terroru

Odpowiedzialność zbiorowa [zeznanie Eugenii Jastrzębskiej]

Skan_111
Fabryka Broni w Radomiu, lata 20. XX wieku. Fot: Ośrodek Kultury i Sztuki „Resursa Obywatelska” w Radomiu.

We wrześniu 1942 r. polscy żołnierze podziemia starli się z Niemcami w Różkach pod Radomiem. Przy Polakach znaleziono pistolety Vis, produkowane przez radomską Fabrykę Broni. Spowodowało to krwawy odwet Niemców na jej pracownikach.

Zapisy Terroru

Droga przez piekło – podróż do Armii Andersa

Tockoje
Wizyta Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego w Armii Polskiej w ZSRR. Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe.

17 września 1939 r. nad ranem Armia Czerwona przekroczyła wschodnią granicę Polski, realizując tym samym postanowienia układu Ribbentrop-Mołotow. Okupanci przystąpili do deportacji – setki tysięcy Polaków zesłano w głąb ZSRR. Wywożono ich tysiące kilometrów od domu na dzikie stepy Kazachstanu, w okolice Archangielska lub do autonomicznych republik radzieckich – Jakucji, Komi, Kraju Ałtajskiego.

Zapisy Terroru

Dramat ziemi kieleckiej

Wieś
Młodzież michniowska w okresie międzywojennym. Fot. Muzeum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie.

Kielecczyzna pod okupacją niemiecką doznała wielu form terroru niemieckiego. Mieszkańcy miast i wsi, elity intelektualne, chłopi i robotnicy, Żydzi i Polacy – wszyscy stali się ofiarami masowych aresztowań, egzekucji i deportacji do obozów pracy. Zbrodni dokonywano z inspiracji i za przyzwoleniem najwyższych władz III Rzeszy. Sam Hitler w wytycznych dla Generalnego Gubernatora Hansa Franka uznawał ziemie polskie za zdobycz, którą należy „eksploatować, czyniąc z nich rumowisko pod względem gospodarczym, społecznym, kulturalnym i politycznym”.

Bezwzględny biznes

Mur warszawskiego getta, fot. Wikimedia Commons/Bundesarchiv

Czy do Generalnego Gubernatorstwa opłacało się przyjechać, by robić interesy? Kto i dlaczego budował mur dawno po zamknięciu getta warszawskiego? I jak oskarżenie o nadużycia finansowe może uratować życie?

Profesor winny powstania [zeznanie Ernestyny Bojemskiej]

Profesor Aleksander Bojemski w czasie konkursu na pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, źródło: NAC
Profesor Aleksander Bojemski (piąty z lewej) w trakcie konkursu na pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, źródło: NAC

Prof. Aleksander Bojemski był szanowanym inżynierem, architektem i wykładowcą Politechniki. Gdy w Warszawie wybuchło powstanie znalazł się w grupie mężczyzn zabranych z domów przy ul. Rakowieckiej. Tylko on nie wrócił do domu. Przedstawiciela inteligencji należało zatrzymać w areszcie.

Zniszczyć elity [zeznanie Oskara Stuhra]

PIC_1-N-3034
Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1942 rok, źródło NAC

Jednym z aspektów polityki niemieckiej na terytorium okupowanej Polski była eksterminacja elity intelektualnej kraju. Na celowniku władz okupacyjnych znaleźli się pracownicy naukowi, adwokaci, lekarze, wyżsi urzędnicy i działacze społeczni, a także harcerze, księża, oficerowie rezerwy, artyści – „czołowe, przywódcze elementy narodu polskiego”. O represji wobec krakowskiej inteligencji opowiadał przed Główną Komisją dla Badania Zbrodni Niemieckich Oskar Tadeusz Stuhr.

Zapisy Terroru

Wybitny konstruktor II RP [zeznanie Marii Bryły]

Stefan Bryła
Stefan Bryła. Źródło: NAC

Prof. Stefan Bryła był autorem wielkich projektów architektonicznych II RP, uznanym w świecie pionierem spawalnictwa, a także wieloletnim posłem na Sejm. W czasie niemieckiej okupacji opracował instrukcję „Jak niszczyć stalowe mosty” oraz 10-letni plan odbudowy Polski po wojnie.

Ta strona wykorzystuje pliki cookie dla lepszego działania serwisu. Możesz zablokować pliki cookie w ustawieniach
przeglądarki. Więcej informacji w Polityka prywatności strony.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl