Cenzura PRL

Brak papieru był tylko pretekstem – rozmowa z Andrzejem Doboszem

Andrzej Dobosz fot Adam Guz/REPORTER. źródło: East News
Andrzej Dobosz fot Adam Guz/REPORTER. źródło: East News

Redaktorzy z jednej strony starali się uprzedzać ingerencje cenzury, z drugiej jednak też chcieli, żeby pismo się rozchodziło i było atrakcyjne. Jednym ze sposobów walki z cenzurą było wstawianie do tekstu obrzydliwych słów – wtedy cenzor skupiał się na nich, a dzięki temu mogły przejść rzeczy ważniejsze – o Liście 34 i zmaganiu z cenzurą PRL z krytykiem literackim Andrzejem Doboszem rozmawia Bartosz Bolesławski.

Cenzura PRL

Komedie Barei stawały się coraz ostrzejsze – rozmowa z prof. Tadeuszem Lubelskim

02.1980 Warszawa Plan filmowy filmu " Mis " rezyseria Stanislaw Bareja n/z L/P Stanislaw Bareja , Stanislaw Tym i operator Zdzislaw Kaczmarek fot. Tomasz Michalak/FOTONOVA
02.1980 Warszawa Plan filmowy filmu ” Mis ” rezyseria Stanislaw Bareja n/z L/P Stanislaw Bareja , Stanislaw Tym i operator Zdzislaw Kaczmarek fot. Tomasz Michalak/FOTONOVA/ źródło: East News

Kłopoty z cenzurą były dwojakie. Z jednej strony Bareja mierzył się z cenzurą prewencyjną, a z drugiej – interwencyjną – mówi w rozmowie z Michałem Płociński – prof. Tadeusz Lubelski.

Cenzura PRL

„Wieczne łowy” w GUKPPiW

Pyza polska. Źródło: BEW PHOTO
Pyza polska. Źródło: BEW PHOTO

Jesienią 1950 r. krakowska cenzor znalazła uchybienie w książeczce Hanny Januszewskiej pt. Jak polska Pyza wędrowała. Była to kontynuacja wierszowanego cyklu o przygodach mazowieckiej kluski, zainicjowanego tomikiem wydanym w 1938 r. Autorka zachowała przedwojenny tytuł, ale gruntownie zmodyfikowała charakter przygód i mapę Polski, którą przemierzała baśniowa bohaterka.

Cenzura PRL

Krytyk w cenzurze

Luebeck, writer Marcel Reich-Ranicki
Marcel Reich-Ranicki, fot. pewphoto, Agencja Fotograficzna Caro

W Niemczech nikomu nie trzeba tłumaczyć, kim jest – teraz już: był – Marcel Reich-Ranicki. „Papież literatury“, w skrócie MRR, był bowiem gwiazdą telewizyjną, bohaterem komiksu i filmu fabularnego. Wszystko to dzięki krytyce literackiej, którą się parał przez ponad pół wieku.

Cenzura PRL

Świat nie przedstawiony

850 x 425 (2)

W 1977 roku Tomasz Strzyżewski, pracownik Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wywiózł z kraju ręcznie przepisaną „Książkę Zapisów i Zaleceń” oraz inne inne dokumenty będące częścią cenzorskiej dokumentacji. Opublikowane w „Czarnej Księgi Cenzury PRL” pozwoliły zachodniej opinii publicznej i polskiej emigracji dowiedzieć się, jak funkcjonuje cenzura w Polsce. Księga dotarła także do Polski, gdzie dostępna była w drugim obiegu. W 2015 roku została ponownie wydana pt. „Wielka księga cenzury PRL w dokumentach”. Poniżej przedstawiamy jej fragmenty.

———————————————–

Cenzura PRL

Wielki przemiał

Okładka_pierwsze_wydanie_Kamienie_na_szaniec_1943Naziści byli jak zawsze beztroscy i niepoważni: po publicznym paleniu książek na stosach, które rozpoczęło się w maju 1933 roku, w ramach sprzeciwu wobec obcego Ducha („Wider den undeutschen Geist”) zostawały okopcone fasady uczelnianych gmachów i niesmak klerków. Rozważni komuniści kierowali transporty książek wprost do młynów papierni: istnieje przecież tyle zastosowań dla pulpy.

Cenzura PRL

Krótka historia urzędu cenzury

źródło: East News

„Polsce Lubelskiej” potrzeba było trzech tygodni na zatroszczenie się o kontrolę nad publikacjami. 19 sierpnia 1944 roku w ramach Wydziału Prasowo-Informacyjnego Resortu Informacji i Propagandy Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego zorganizowano pierwszą komórkę cenzury. Jej zwierzchnikiem był szef wydziału Jerzy Borejsza.

Cenzura PRL

Tomasz Strzyżewski i „Czarna księga cenzury PRL”

Tomasz_Strzyzwski-slajd
Tomasz Strzyżewski, źródło: Wikimedia Commons.

Doprowadził do odkrycia pilnie strzeżonych tajemnic cenzury. Wywieziona przez niego z PRL i ujawniona na Zachodzie dokumentacja wywołała prawdziwy wstrząs, zarówno w kraju, jak i za granicą.

Ta strona wykorzystuje pliki cookie dla lepszego działania serwisu. Możesz zablokować pliki cookie w ustawieniach
przeglądarki. Więcej informacji w Polityka prywatności strony.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl